Harcerze i instruktorzy Hufca ZHP Sandomierz zakończyli wyjątkową edukacyjno-patriotyczną wyprawę pn. „Harcerska Wyprawa Pamięci Monte Cassino 2026”. Dziesięciodniowy wyjazd do Włoch był połączeniem edukacji historycznej, wychowania patriotycznego, współpracy skautowej na arenie międzynarodowej oraz udziału w 5. Międzynarodowym Turnieju Wiedzy o Monte Cassino.
W przedsięwzięciu uczestniczyła delegacja 17 Wielopoziomowej Drużyny Harcerskiej „Sandomiria” wraz z przedstawicielami 11 Wielopoziomowej Drużyny Harcerskiej „Orły”, Hufca ZHP Pińczów oraz Hufca ZHP Kielce-Miasto. Organizatorem wyprawy była hm. Paulina Grębowiec-Kowalska, drużynowa 17 WDH „Sandomiria”.
Pomysł zorganizowania wyprawy narodził się podczas obchodów 80. rocznicy Bitwy o Monte Cassino w 2024 roku. Wówczas hm. Paulina Grębowiec-Kowalska uczestniczyła w uroczystościach jako członkini ogólnopolskiej reprezentacji ZHP. To właśnie wtedy postanowiła, że w przyszłości przywiezie na Monte Cassino swoich harcerzy.
Trasa wyprawy prowadziła przez Czechy, Austrię i Włochy. Pierwszym ważnym przystankiem była Wenecja, gdzie uczestnicy poznawali historię miasta podczas zwiedzania Placu św. Marka, Mostu Westchnień, Pałacu Dożów oraz słynnych weneckich kanałów. Następnie harcerze kontynuowali podróż na południe Włoch, mijając historyczne miasta regionu Emilia-Romania i Toskanii.
Jednym z najważniejszych punktów programu był pobyt w Rzymie i Watykanie. Harcerze uczestniczyli w audiencji generalnej z Papieżem Leonem XIV na Placu św. Piotra. Podczas spotkania przekazano Ojcu Świętemu obraz namalowany przez Zuzannę Wychowańską, przekazany uczestnikom wyprawy przez Burmistrza Sandomierza Pawła Niedźwiedzia. Delegacja odwiedziła również Bazylikę św. Piotra, Bazylikę św. Jana na Lateranie, Schody Święte, Koloseum, Forum Romanum, Fontannę di Trevi oraz Schody Hiszpańskie.
Po intensywnych dniach zwiedzania Rzymu i Watykanu przyszedł również czas na regenerację sił. Harcerze odpoczywali nad Morzem Tyrreńskim, jednym z najcieplejszych i najbardziej malowniczych akwenów otaczających Półwysep Apeniński. Pobyt na plaży był okazją do integracji, wspólnych rozmów i nabrania energii przed kolejnymi wyzwaniami związanymi z turniejem. Dla wielu uczestników była to także pierwsza możliwość zobaczenia Morza Tyrreńskiego i poznania nadmorskiego krajobrazu środkowych Włoch.
Ważnym elementem wyprawy było także spotkanie ze skautami AGESCI Roccasecca 1. Wspólne gry, zadania, przygotowywanie tradycyjnego włoskiego tiramisu, wymiana chust i upominków oraz rozmowy pozwoliły młodym ludziom doświadczyć międzynarodowego wymiaru skautingu. Spotkanie pokazało, że mimo różnic językowych harcerze i skauci potrafią budować przyjaźnie oparte na wspólnych wartościach.
Kulminacyjnym punktem wyprawy był udział w 5. Międzynarodowym Turnieju Wiedzy o Monte Cassino. Turniej zgromadził ponad 200 młodych ludzi z polskich szkół i środowisk działających w różnych krajach Europy. Uczestnicy mierzyli się z zadaniami wymagającymi wiedzy historycznej, pracy z mapą, umiejętności logicznego myślenia, współpracy oraz kreatywności.
Drugi dzień turnieju odbywał się bezpośrednio na szlakach walk 2. Korpusu Polskiego. Harcerze przemierzali historyczne wzgórza wokół klasztoru Monte Cassino, wykonując zadania na Wzgórzu 593, w rejonie Domku Doktora oraz punktach związanych z działaniami wojennymi alianckich wojsk. Trudny teren, wysokie temperatury i wielokilometrowe marsze pozwoliły uczestnikom lepiej zrozumieć realia walk z maja 1944 roku.
Poruszającym elementem programu było przedstawienie aktora Michała Pieli poświęcone historii niedźwiedzia Wojtka – symbolu 2. Korpusu Polskiego.
Szczególnym momentem wyprawy była również Msza Święta sprawowana na Polskim Cmentarzu Wojennym na Monte Cassino, gdzie spoczywają żołnierze polegli podczas walk o wzgórze i drogę na Rzym. Eucharystii przewodniczył ks. Adam Szpotański z Instytutu Pamięci Narodowej. Współcelebransami byli ks. Tomasz Jarosz, administrator parafii pw. św. Stanisława w Rzymie, oraz druh ks. Piotr Pudło, który przez cały wyjazd sprawował opiekę duchową nad uczestnikami.
Ogromnym sukcesem zakończył się udział reprezentacji Chorągwi Kieleckiej ZHP w turnieju. Delegacja Hufca ZHP Sandomierz wraz z przedstawicielami Hufca ZHP Pińczów i Hufca ZHP Kielce-Miasto zdobyła Puchar Burmistrza miasta Cassino za najlepszą realizację zadań podczas gry terenowej.
Ostatnie dni uczestnicy poświęcili na odwiedzenie miejsc pamięci w San Vittore del Lazio i Acquafondata. W drodze powrotnej zatrzymali się również w Wiedniu, gdzie zwiedzili okolice Stephansplatz i historyczne centrum stolicy Austrii.
Wyprawa była realizacją harcerskiej metody wychowawczej – nauki przez działanie, służbę, współpracę i zdobywanie doświadczeń. Dla uczestników stała się nie tylko wyjątkową lekcją historii, ale także szkołą odpowiedzialności, samodzielności, patriotyzmu i budowania międzynarodowych relacji.
Nad bezpieczeństwem i przebiegiem przedsięwzięcia czuwała kadra wyprawy: hm. Paulina Grębowiec-Kowalska, hm. Ewa Miękina, druh ks. Piotr Pudło, pani Marta Cichoń, pani Kazimiera Bednarska oraz pan Piotr Major.
Pani Joanna Bocheńska jako tłumacz odpowiadała za kontakt i komunikację z włoskimi partnerami, wspierając sprawną realizację współpracy podczas całej wyprawy.
„Przechodniu, powiedz Polsce, żeśmy polegli wierni w jej służbie” – słowa wyryte na Monte Cassino przez uczestników wyprawy nabrały szczególnego znaczenia. Dla harcerzy była to żywa lekcja historii, której nie da się zastąpić żadnym podręcznikiem.
Wszystkim z całego serca dziękujemy za wsparcie, zaufanie oraz nieocenioną pomoc w organizacji tego ogromnego przedsięwzięcia.
Jego Ekscelencji Księdzu Biskupowi Krzysztofowi Nitkiewiczowi za pasterskie błogosławieństwo i wsparcie naszej misji duchowej oraz wizyty w Watykanie.
Burmistrzowi Miasta Sandomierza Panu Pawłowi Niedźwiedziowi za wsparcie oraz możliwość godnego reprezentowania Królewskiego Miasta Sandomierza.
Staroście Sandomierskiemu Panu Marcinowi Piwnikowi oraz Pani Wicestaroście Grażynie Szklarskiej za życzliwość i wsparcie naszej misji, dzięki którym mogliśmy reprezentować Powiat Sandomierski na arenie międzynarodowej.
Gminie Sandomierz oraz Powiatowi Sandomierskiemu za przekazane oficjalne dary i materiały promocyjne promujące nasz region we Włoszech.
Patronowi medialnemu Gazzetta Italia oraz redaktorowi naczelnemu Sebastianowi Giorgiemu za medialne wsparcie przedsięwzięcia.
Dziękujemy wszystkim Darczyńcom, Sponsorom oraz każdej osobie, która swoją pracą i zaangażowaniem pomogła dopiąć logistykę tej wyjątkowej wyprawy.
Bez Was to marzenie nie mogłoby się spełnić.
Czuwaj!
Harcerze i kadra 17 WDH „Sandomiria”